أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )

172

الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )

سردى نسبت به آنها از جانب دشمنان « 156 » دو برابر شده است . بين مردم كتابى دست به دست مىگردد به نام ده نام « 157 » . نسخه‌هايى از آن معيوب است و اصلا قابل استفاده نيست . نامش نادرست است زيرا براى هر مادهء ذكر شده در آن ده نام به ده زبان را به دست نمىدهد . مسيحيان را كتابى است كه آن را بشاق شماهى « 158 » يعنى « تفسير نام‌ها » « 159 » مىنامند ، و آن به چهار نام « 160 » نيز مشهور است از آن لحاظ كه هر چيز در آن به زبان‌هاى رومى ، سريانى ، عربى و فارسى ناميده شده است . نسخه‌اى از اين [ كتاب ] را به خط سريانى « 161 » يافته‌ام و در آن هيچ عيب و نقصى كه موجب تصحيف گردد وجود ندارد به همين جهت بخش عمدهء آنچه در آن است ، نقل كرده‌ام . * كتاب‌هايى نيز دارند كه آنها را لكسيقونات « 162 » مىنامند و شامل عبارات نادر و تفسير كلمات دشوار است . گاهى كتاب‌هاى جداگانه براى هر كتاب تدوين مىكنند . لكسيقونى براى جدول‌هاى اخترشناسى بطلميوس در دست من است : به خط سريانى و پس از آن عينا به عربى نوشته شده و سپس تفسير آن را به دست داده است . من در جستجوهاى خود به اين كتاب مراجعه مىكنم . « 163 » دو كتاب راهنما نيز يافته‌ام : كتاب الحشائش « 164 » كه با تصوير [ گياهان ] توضيح داده شده است « 165 » و كناش « 166 » ( 156 ) . الخصوم . به نظر مىرسد كه در اينجا منظور از دشمنان ، متكلمان مسلمان اهل سنت باشد كه به نام‌هاى يونانى با بىاعتمادى برخورد مىكردند . Vorwort ، 43 ، يادداشت 7 . بيرونى در تحديد نهايات الاماكن ( 86 ) نيز چنين بحثى را پيش كشيده است . ( 157 ) . دهنام - ده نام فارسى . ( 158 ) . بشاق شماهى - نام سريانى . ابن ابى اصيبعة ( ، 318 ) اين كتاب را بشقشماهى مىنامد . قس . Vorwort ، 44 ، يادداشت 1 . مىدانيم كه حنين بن اسحق نيز فرهنگى به نام پشاق شماهه يونيه بسوريا ( تفسير واژه‌هاى يونانى به سريانى ) تدوين كرده است . و . رايت ، تاريخ مختصر ادبيات سريانى . به تصحيح و تكميل پروفسور پ . ك . كوكوفتسوف . CNG ، 1902 ، ص 149 ، يادداشت 3 . ( 159 ) . تفسير الاسماء . ( 160 ) . چهار نام فارسى . ( 161 ) . توضيح از P . Krause OLZ ، 540 . ( 162 ) . لكسيقونات از [ ] يونانى با پسوند جمع عربى . ( 163 ) . ترجمهء اى . يو . كراچكوفسكى ، II ، 586 - 587 . ( 164 ) . كتاب الحشائش - كتاب علف‌ها - نام عربى كتاب ديوسكوريد . ( 165 ) . نسخهء الف : « المفسد » ، نسخهء پ : « المفسر » ، Vorwort ، متن عربى ، 15 : المفيد . ( 166 ) . كناش - « مجموعه » .